Jak zacząć uprawiać slow jogging? Jakie daje efekty?

Wstęp

Jeśli szukasz aktywności fizycznej, która nie wymaga wyczynowej kondycji, drogiego sprzętu ani morderczych treningów, slow jogging może być właśnie tym, czego potrzebujesz. Ta japońska metoda łączy w sobie przyjemność spaceru z korzyściami płynącymi z biegania, ale bez jego typowych niedogodności. Nie musisz się ścigać, męczyć ani osiągać spektakularnych wyników – tutaj liczy się radość z ruchu i słuchanie potrzeb własnego ciała.

Slow jogging powstał jako odpowiedź na potrzeby osób, które chcą się ruszać, ale z różnych powodów nie mogą lub nie chcą uprawiać intensywnych sportów. Profesor Hiroaki Tanaka, twórca tej metody, udowodnił, że nawet przy problemach zdrowotnych można cieszyć się korzyściami płynącymi z regularnego ruchu. Jego filozofia „niko niko” – czyli biegania z uśmiechem – podbiła serca milionów ludzi na całym świecie, którzy odkryli, że aktywność fizyczna wcale nie musi być przykrym obowiązkiem.

Najważniejsze fakty

  • Pochodzenie – Slow jogging narodził się w Japonii w latach 80. XX wieku dzięki profesorowi Hiroaki Tanace, który opracował tę metodę jako odpowiedź na własne problemy zdrowotne.
  • Tempo – Idealne tempo to 4-6 km/h (jak szybki marsz), przy którym możesz swobodnie rozmawiać bez zadyszki.
  • Technika – Kluczowe są bardzo krótkie kroki (1/3 normalnego kroku) i lądowanie na śródstopiu, co chroni stawy i kręgosłup.
  • Korzyści – Regularny slow jogging poprawia kondycję, wzmacnia serce, redukuje stres i pomaga w utrzymaniu prawidłowej wagi, nie obciążając nadmiernie organizmu.

Czym jest slow jogging?

Slow jogging to wyjątkowa forma aktywności fizycznej, która łączy w sobie lekkość biegu z przyjemnością spaceru. W przeciwieństwie do tradycyjnego biegania, tutaj nie chodzi o szybkość, dystans czy wyniki. Najważniejsze jest czerpanie radości z ruchu i wsłuchiwanie się w potrzeby własnego ciała. To idealne rozwiązanie dla osób, które szukają łagodnego, ale skutecznego sposobu na poprawę kondycji bez nadmiernego obciążania organizmu.

Definicja i pochodzenie slow joggingu

Pomysł na slow jogging narodził się w Japonii w latach 80. XX wieku za sprawą profesora Hiroaki Tanaki. Jako młody człowiek zmagał się z problemami serca, które uniemożliwiły mu uprawianie sportu wyczynowego. Nie poddał się jednak – jako naukowiec zaczął badać wpływ wysiłku na organizm i opracował metodę, którą nazwał niko niko, co po japońsku oznacza „z uśmiechem”.

„Slow jogging to nie tylko technika biegania, to filozofia życia – ruch powinien sprawiać radość, a nie być źródłem stresu”

Podstawowe założenia japońskiej metody

Kluczowe zasady slow joggingu skupiają się na trzech elementach:

ElementCharakterystykaKorzyści
Tempo4-6 km/h (jak szybki marsz)Bez zadyszki, możliwość rozmowy
TechnikaKrótkie kroki, lądowanie na śródstopiuOchrona stawów i kręgosłupa
NastawienieBieg z uśmiechem (niko niko)Redukcja stresu, przyjemność z ruchu

Podstawą jest utrzymywanie tempa około 180 kroków na minutę, co może wydawać się dużo, ale dzięki bardzo krótkim krokom nie wymaga dużego wysiłku. Najważniejsze, by podczas biegu móc swobodnie rozmawiać – jeśli łapiesz zadyszkę, oznacza to, że biegasz za szybko jak na slow jogging.

Odkryj głęboki wpływ snu na zdrowie psychiczne i zrozum, jak jakość nocnego wypoczynku kształtuje Twój dobrostan psychiczny.

Jak zacząć uprawiać slow jogging?

Rozpoczęcie przygody ze slow joggingiem nie wymaga specjalnych umiejętności ani drogiego sprzętu. To właśnie prostota i dostępność czynią tę aktywność tak atrakcyjną. Kluczem jest stopniowe wdrażanie zasad japońskiej metody i słuchanie sygnałów płynących z ciała. W przeciwieństwie do tradycyjnego biegania, tutaj nie musisz martwić się o wyniki – ważniejsza jest regularność i przyjemność z ruchu.

Niezbędne przygotowanie przed pierwszym treningiem

Zanim wybierzesz się na pierwszy trening slow joggingu, warto zadbać o kilka podstawowych elementów:

  • Badania lekarskie – jeśli masz ponad 35 lat lub problemy zdrowotne, skonsultuj się z lekarzem
  • Rozgrzewka – choć nie jest obowiązkowa, 5-minutowy marsz pomoże przygotować mięśnie
  • Plan trasy – wybierz spokojne miejsce z równą nawierzchnią, najlepiej park lub las
  • Nawodnienie – wypij szklankę wody na godzinę przed treningiem

Pamiętaj, że slow jogging to nie wyścig. Twoje tempo powinno pozwalać na swobodną rozmowę – jeśli brakuje ci tchu, zwolnij lub przejdź do marszu. Warto zacząć od krótkich sesji 15-20 minutowych, stopniowo wydłużając czas trwania.

Dobór odpowiedniego obuwia i stroju

Choć slow jogging nie wymaga specjalistycznego sprzętu, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów:

Element strojuZaleceniaCzego unikać
ButyBarefooty lub buty z cienką, elastyczną podeszwąGrube amortyzatory, wysokie dropy
SpodnieElastyczne, niekrępujące ruchówSztywne dżinsy, obcisłe legginsy
BluzaPrzewiewna, dostosowana do pogodyZbyt ciepłe ubrania powodujące przegrzanie

Najważniejsze są buty – powinny mieć płaską podeszwę (zero drop) i pozwalać stopie na naturalną pracę. W slow joggingu lądujemy na śródstopiu, więc klasyczne buty biegowe z wysoką amortyzacją mogą przeszkadzać. Jeśli chodzi o strój, wybierz coś wygodnego – nawet zwykłe dresy będą lepsze niż modne, ale niewygodne ubrania.

Dowiedz się więcej o tym, jak aktywność fizyczna wpływa na zdrowie serca i jakie korzyści przynosi regularny ruch dla Twojego układu krążenia.

Prawidłowa technika slow joggingu

Kluczem do sukcesu w slow joggingu jest opanowanie właściwej techniki. W przeciwieństwie do tradycyjnego biegania, tutaj nie chodzi o szybkość czy długość kroku, ale o precyzyjne, świadome ruchy. Prawidłowo wykonany slow jogging przypomina płynny, sprężysty trucht, który nie obciąża stawów ani kręgosłupa. To właśnie technika decyduje o tym, czy aktywność będzie bezpieczna i przyniesie oczekiwane korzyści.

Ustawienie ciała podczas biegu

Postawa w slow joggingu różni się od tej w klasycznym bieganiu. Najważniejsze to lekko pochylone do przodu ciało – wyobraź sobie, że ktoś ciągnie cię delikatnie za sznurówki. To odciąża kręgosłup i ułatwia utrzymanie równowagi. Kolana powinny być minimalnie ugięte, co zapewnia naturalną amortyzację. Barki rozluźnione, ręce swobodnie opadające wzdłuż tułowia.

„W slow joggingu nie walczysz z ciałem – pozwól mu znaleźć naturalny, komfortowy rytm”

Głowa powinna być przedłużeniem kręgosłupa, wzrok skierowany około 10 metrów przed siebie. Unikaj patrzenia pod nogi – to powoduje niepotrzebne napięcia w karku. Oddychaj naturalnie, nie kontroluj oddechu na siłę – organizm sam znajdzie optymalny rytm.

Optymalna kadencja i długość kroku

W slow joggingu kluczowe są dwa parametry:

ParametrWartośćKorzyści
Kadencja180 kroków/minZwiększa efektywność, zmniejsza obciążenia
Długość kroku1/3 normalnego krokuChroni stawy, zapewnia płynność ruchu

Kadencja 180 kroków na minutę to złoty standard wywodzący się od profesora Tanaki. Możesz ją ćwiczyć, biegając w rytm metronomu lub muzyki o odpowiednim tempie. Kroki powinny być tak krótkie, że początkowo możesz czuć się jak gejsza – to zupełnie nowe doświadczenie dla większości biegaczy. Kluczowe jest miękkie lądowanie na śródstopiu, a nie na pięcie czy palcach.

Poznaj skuteczny plan treningu siłowego w domu i zacznij budować swoją siłę oraz wytrzymałość bez konieczności wychodzenia z domu.

Plan treningowy dla początkujących

Rozpoczynając przygodę ze slow joggingiem, warto mieć jasny i realistyczny plan dostosowany do twoich aktualnych możliwości. Kluczowa jest stopniowość – nie rzucaj się od razu na głęboką wodę. Pierwsze treningi powinny być krótkie i lekkie, by organizm mógł się zaadaptować do nowej formy ruchu. Pamiętaj, że w slow joggingu nie chodzi o wyczerpanie, ale o systematyczność.

Dobry plan dla początkującego powinien uwzględniać:

  • 3-4 treningi w tygodniu z dniami przerwy na regenerację
  • Początkowe sesje trwające 15-20 minut łącznie z rozgrzewką
  • System interwałowy: 1 minuta biegu / 30 sekund marszu na zmianę
  • Stopniowe wydłużanie czasu biegu i skracanie marszu

Jak stopniowo zwiększać intensywność?

Zwiększanie obciążeń w slow joggingu powinno być bardzo ostrożne i rozłożone w czasie. Zamiast klasycznego zwiększania tempa, skup się na wydłużaniu czasu ciągłego biegu. Po 2-3 tygodniach regularnych treningów możesz wprowadzić pierwsze modyfikacje:

  1. Wydłuż czas ciągłego biegu do 2 minut, skracając marsz do 20 sekund
  2. Zwiększ całkowity czas treningu do 25-30 minut
  3. Dodaj 1-2 minuty więcej czystego biegu co tydzień
  4. Gdy osiągniesz 10 minut ciągłego biegu, zacznij pracować nad kadencją

Pamiętaj, że intensywność w slow joggingu nie oznacza szybszego biegu, ale:

  • Większą płynność i ekonomię ruchu
  • Lepsze utrzymanie kadencji 180 kroków na minutę
  • Dłuższy czas ciągłego biegu bez przerw

Idealna częstotliwość treningów

Optymalna częstotliwość treningów slow joggingu zależy od twojego celu i poziomu zaawansowania. Dla większości początkujących najlepiej sprawdza się system 3+1:

  • 3 treningi w tygodniu – np. poniedziałek, środa, piątek
  • 1 dłuższa sesja w weekend – np. 30-40 minut w sobotę
  • 2 dni pełnego odpoczynku – ważne dla regeneracji mięśni i stawów

Dla osób, które chcą schudnąć, częstotliwość można zwiększyć do 4-5 krótszych sesji tygodniowo, ale nigdy nie trenuj codziennie – organizm potrzebuje czasu na adaptację. Pamiętaj, że w slow joggingu jakość jest ważniejsza od ilości – lepiej zrobić 3 dobre treningi niż 5 byle jakich.

Korzyści zdrowotne slow joggingu

Regularne uprawianie slow joggingu przynosi szereg korzyści dla całego organizmu. W przeciwieństwie do intensywnych form aktywności, ta metoda nie obciąża nadmiernie stawów ani układu krążenia, jednocześnie zapewniając wszystkie zalety umiarkowanego wysiłku fizycznego. Co ciekawe, badania japońskich naukowców wskazują, że już 30 minut slow joggingu dziennie znacząco poprawia funkcjonowanie organizmu.

Wpływ na układ krążenia i oddechowy

Systematyczny slow jogging działa jak naturalny trening dla serca. Umiarkowane tempo pozwala stopniowo wzmacniać mięsień sercowy bez ryzyka przeciążenia. Dzięki regularnej praktyce naczynia krwionośne stają się bardziej elastyczne, co obniża ciśnienie tętnicze krwi. Co ważne, tętno podczas slow joggingu utrzymuje się na poziomie około 120-140 uderzeń na minutę, co jest optymalne dla poprawy wydolności.

Dla układu oddechowego slow jogging to prawdziwy zastrzyk energii. Głębsze, ale spokojne oddechy podczas biegu zwiększają pojemność płuc i poprawiają ich wydolność. Warto zauważyć, że w przeciwieństwie do tradycyjnego biegania, nie występuje tu charakterystyczna zadyszka, co pozwala cieszyć się ruchem nawet osobom z mniejszą kondycją.

Zalety dla układu mięśniowo-szkieletowego

Unikalna technika slow joggingu, oparta na krótkich krokach i lądowaniu na śródstopiu, zapewnia znacznie mniejsze obciążenie dla stawów niż tradycyjne bieganie. Badania pokazują, że siły działające na kolana podczas slow joggingu są nawet o 50% mniejsze niż przy klasycznym joggingu. To szczególnie ważne dla osób z nadwagą lub problemami stawowymi.

Krótkie, sprężyste kroki aktywują mięśnie całego ciała w harmonijny sposób. Pracują nie tylko nogi, ale także mięśnie korpusu, które stabilizują sylwetkę. Regularny slow jogging wzmacnia szczególnie mięśnie głębokie, odpowiedzialne za prawidłową postawę ciała. Co istotne, nie powoduje zakwasów typowych dla intensywniejszych form aktywności, co zachęca do systematyczności.

Slow jogging a odchudzanie

Wiele osób rozpoczynających przygodę ze slow joggingiem zastanawia się, czy ta forma aktywności może pomóc w redukcji wagi. Odpowiedź brzmi: tak, ale pod pewnymi warunkami. Kluczowe jest zrozumienie, że slow jogging to nie magiczny środek na utratę kilogramów, ale skuteczne narzędzie wspierające proces odchudzania, gdy połączymy je z odpowiednią dietą. W przeciwieństwie do intensywnych treningów, które często zniechęcają początkujących, slow jogging pozwala spalać kalorie w komfortowy i zrównoważony sposób.

Podstawowym mechanizmem działania jest tutaj zwiększenie dziennego wydatku energetycznego bez nadmiernego obciążania organizmu. Dzięki regularnej praktyce przyspieszamy metabolizm i poprawiamy wrażliwość insulinową, co ułatwia organizmowi efektywne wykorzystywanie zgromadzonych zapasów tłuszczu. Ważne jednak, by pamiętać, że same ćwiczenia bez zmiany nawyków żywieniowych mogą nie przynieść spektakularnych efektów.

Ile kalorii można spalić?

Wbrew pozorom, slow jogging może być całkiem efektywny jeśli chodzi o spalanie kalorii. Przy tempie około 5-6 km/h osoba ważąca 70 kg jest w stanie spalić około 300-350 kcal w ciągu godziny. To mniej więcej tyle, ile podczas szybkiego marszu, ale z ważną różnicą – w slow joggingu angażujemy więcej grup mięśniowych i poprawiamy koordynację ruchową.

Co ciekawe, dzięki charakterystycznej technice opartej na krótkich krokach i lądowaniu na śródstopiu, organizm zużywa więcej energii niż podczas tradycyjnego biegu w podobnym tempie. Wynika to z większej liczby kroków i ciągłej pracy mięśni stabilizujących. Dodatkowo, po takim treningu metabolizm pozostaje podwyższony nawet przez kilka godzin, co przekłada się na dodatkowe spalanie kalorii.

Połączenie z dietą dla lepszych efektów

Aby slow jogging przynosił zauważalne efekty w odchudzaniu, konieczne jest połączenie go z odpowiednio zbilansowaną dietą. Nie chodzi tu o drastyczne restrykcje kaloryczne, ale o świadome odżywianie dostosowane do potrzeb organizmu. Kluczowe jest zapewnienie odpowiedniej ilości białka, które wspiera regenerację mięśni, oraz zdrowych tłuszczów i węglowodanów złożonych jako źródła energii.

Warto zwrócić uwagę na regularność posiłków – najlepiej jeść mniejsze porcje co 3-4 godziny, co utrzyma metabolizm na stałym poziomie. Po treningu slow joggingu dobrze jest spożyć posiłek bogaty w białko i zdrowe węglowodany w ciągu 30-60 minut – to optymalny czas na uzupełnienie zapasów glikogenu i rozpoczęcie procesów regeneracyjnych. Pamiętaj, że nawet najlepszy trening nie przyniesie efektów, jeśli nie zadbasz o to, co ląduje na twoim talerzu.

Dla kogo jest slow jogging?

Slow jogging to aktywność niemal uniwersalna, która sprawdzi się u większości osób niezależnie od wieku czy poziomu sprawności. Nie wymaga specjalnych umiejętności ani wyjątkowej kondycji, dlatego może być świetnym wyborem zarówno dla młodych, jak i seniorów. Szczególnie polecany jest osobom, które:

  • Dopiero zaczynają przygodę z aktywnością fizyczną
  • Mają nadwagę i obawiają się obciążenia stawów
  • Wracają do formy po kontuzjach lub dłuższej przerwie
  • Szukają łagodnej formy ruchu redukującej stres

Co ważne, slow jogging można uprawiać przez cały rok – zarówno na świeżym powietrzu, jak i w domu (biegając w miejscu). To czyni go szczególnie atrakcyjnym dla osób, które nie chcą rezygnować z ruchu nawet w niesprzyjającą pogodę.

Bezpieczeństwo dla różnych grup wiekowych

Jedną z największych zalet slow joggingu jest jego dostosowanie do możliwości osób w różnym wieku. Dla dzieci może być formą zabawy ruchowej, dla dorosłych – sposobem na utrzymanie kondycji, a dla seniorów – bezpieczną metodą poprawy zdrowia. Kluczowe różnice w podejściu dla poszczególnych grup wiekowych przedstawia tabela:

Grupa wiekowaZaleceniaKorzyści
Dzieci (7-12 lat)Krótkie sesje 10-15 min, forma zabawyRozwój koordynacji, nawyk aktywności
Młodzież (13-18 lat)20-30 min, można łączyć z naukąPoprawa koncentracji, redukcja stresu
Dorośli (19-65 lat)30-60 min, 3-5 razy w tygodniuUtrzymanie kondycji, profilaktyka chorób
Seniorzy (65+)15-30 min, z przerwami jeśli potrzebaPoprawa gęstości kości, równowagi

Dla osób starszych szczególnie ważne jest, by słuchać sygnałów z ciała i nie forsować się ponad miarę. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą, który pomoże dostosować intensywność do indywidualnych możliwości.

Przeciwwskazania do uprawiania

Choć slow jogging jest bezpieczny dla większości osób, istnieją sytuacje, gdy należy zachować szczególną ostrożność lub zrezygnować z tej formy aktywności. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami są:

  1. Ostre stany zapalne stawów lub tkanek miękkich
  2. Niestabilna choroba wieńcowa lub niewydolność serca
  3. Zaawansowana osteoporoza z ryzykiem złamań
  4. Okres bezpośrednio po operacjach
  5. Zaostrzenie chorób przewlekłych

W przypadku cukrzycy, nadciśnienia czy problemów z kręgosłupem slow jogging może być korzystny, ale wymaga konsultacji z lekarzem i odpowiedniego dostosowania intensywności. Ważne, by w razie jakichkolwiek niepokojących objawów (zawroty głowy, silny ból, duszności) natychmiast przerwać trening i zasięgnąć porady specjalisty.

Gdzie uprawiać slow jogging?

Slow jogging to aktywność, którą możesz uprawiać praktycznie w dowolnym miejscu – od parkowych alejek po miejskie bulwary. Kluczem jest wybór terenu, który zapewni ci komfort i bezpieczeństwo podczas treningu. W przeciwieństwie do tradycyjnego biegania, nie potrzebujesz specjalnych tras czy długich ścieżek – wystarczy kilkadziesiąt metrów równej nawierzchni, by cieszyć się wszystkimi korzyściami tej formy ruchu.

Najlepsze miejsca do treningu

We Wrocławiu znajdziesz wiele idealnych lokalizacji do uprawiania slow joggingu. Park Pawłowicki to jedno z ulubionych miejsc trenerki Bożeny Futomy-Kołoch, która prowadzi tam regularne zajęcia. Równie dobrym wyborem będą:

  1. Bulwary nad Odrą – płaska trasa z pięknymi widokami, idealna dla początkujących
  2. Park Szczytnicki – rozległe alejki i naturalna nawierzchnia
  3. Las Rędziński – świetny wybór dla tych, którzy wolą kontakt z naturą
  4. Osiedlowe ścieżki – praktyczne rozwiązanie, gdy masz mało czasu

Warto zwrócić uwagę na siłownie plenerowe, które coraz częściej pojawiają się we wrocławskich parkach. Możesz połączyć slow jogging z prostymi ćwiczeniami siłowymi, tworząc kompleksowy trening. Jeśli wolisz towarzystwo, dołącz do grup takich jak Slow Jogging Wrocław północ – regularne spotkania z innymi entuzjastami tej metody to świetna motywacja.

Wpływ nawierzchni na technikę biegu

Choć slow jogging można uprawiać na różnych powierzchniach, warto wiedzieć, jak nawierzchnia wpływa na twoją technikę. Miękki piasek czy trawa wymagają nieco więcej wysiłku, ale lepiej amortyzują wstrząsy. Twardy asfalt czy beton są bardziej wymagające dla stawów, ale za to pozwalają lepiej kontrolować technikę biegu.

Najważniejsze, by niezależnie od podłoża utrzymywać krótkie kroki i lądowanie na śródstopiu. Na miękkich nawierzchniach możesz nieco zwiększyć kadencję, by zachować płynność ruchu. Na twardych – skup się na jeszcze dokładniejszym odrywaniu stóp od podłoża. Pamiętaj, że w slow joggingu nie chodzi o dostosowanie się do terenu, ale o znalezienie takiego miejsca, gdzie twój bieg będzie najbardziej naturalny i przyjemny.

Wnioski

Slow jogging to rewolucyjne podejście do aktywności fizycznej, które łączy w sobie korzyści zdrowotne z przyjemnością ruchu. Japońska metoda niko niko udowadnia, że nie trzeba męczyć się na siłowni czy biegać do utraty tchu, by poprawić swoją kondycję. Kluczem jest regularność, prawidłowa technika i nastawienie na czerpanie radości z każdego kroku.

Ta forma ruchu szczególnie sprawdza się dla osób, które szukają łagodnego, ale skutecznego sposobu na poprawę zdrowia. Dzięki minimalnemu obciążeniu stawów i kręgosłupa, slow jogging może być uprawiany praktycznie w każdym wieku. Co ważne, nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani drogich karnetów – wystarczą wygodne buty i odrobina przestrzeni.

Najczęściej zadawane pytania

Czy slow jogging to to samo co marsz?
Nie, to zupełnie inna forma ruchu. W slow joggingu utrzymujesz technikę biegu – krótkie kroki, lądowanie na śródstopiu i charakterystyczną kadencję 180 kroków na minutę. Choć tempo może być podobne do szybkiego marszu, praca mięśni i efekt dla organizmu są zupełnie inne.

Jak często powinno się uprawiać slow jogging?
Optymalna częstotliwość to 3-4 treningi tygodniowo z dniami przerwy na regenerację. Początkujący mogą zaczynać od krótkich sesji 15-20 minut, stopniowo wydłużając czas do 30-40 minut. Ważniejsza od częstotliwości jest jednak regularność i prawidłowa technika.

Czy slow jogging pomaga schudnąć?
Tak, ale pod warunkiem połączenia z odpowiednią dietą. Godzina slow joggingu to około 300-350 spalonych kalorii, ale prawdziwa korzyść tkwi w przyspieszeniu metabolizmu i poprawie wrażliwości insulinowej. To aktywność idealna dla osób zaczynających odchudzanie, bo nie zniechęca nadmiernym wysiłkiem.

Czy potrzebuję specjalnych butów do slow joggingu?
Najlepiej sprawdzają się buty z cienką, elastyczną podeszwą (tzw. barefooty) lub modele z zerowym dropem. Klasyczne buty biegowe z grubą amortyzacją mogą utrudniać prawidłową technikę lądowania na śródstopiu. Ważne, by obuwie nie krępowało naturalnego ruchu stopy.

Czy slow jogging jest bezpieczny dla seniorów?
Tak, pod warunkiem dostosowania intensywności do możliwości. Dla osób starszych szczególnie ważne są krótsze sesje (15-30 minut) z ewentualnymi przerwami. Slow jogging poprawia gęstość kości i równowagę, ale w przypadku osteoporozy czy problemów z sercem warto wcześniej skonsultować się z lekarzem.