Spawacz 135 co to znaczy?

Wstęp

Jeśli trafiłeś na oznaczenie 135 na świadectwie spawacza lub w dokumentacji technicznej, to masz do czynienia z jednym z najważniejszych procesów w przemyśle. To kod metody MAG – czyli spawania łukowego elektrodą topliwą w osłonie gazu aktywnego.

Dla początkującego spawacza znajomość tego symbolu to przepustka do zrozumienia, jakie umiejętności faktycznie posiada. Nie chodzi tylko o to, żeby wiedzieć który uchwyt podnieść. Chodzi o to, żebyś umiał precyzyjnie odczytać zakres swoich uprawnień i nie dać się zaskoczyć na hali produkcyjnej.

W tym tekście rozłożymy na czynniki pierwsze, co dokładnie kryje się za numerem 135, jakie są jego techniczne niuanse i dlaczego to właśnie ta metoda króluje w warsztatach na całym świecie.

Najważniejsze fakty

• Kod 135 oznacza konkretny proces spawania: MAG (Metal Active Gas) z użyciem elektrody topliwej i gazu aktywnego, zgodnie z normą ISO 4063. To nie jest nazwa handlowa, tylko ściśle określona technika łączenia metali.
• Gaz aktywny, jak dwutlenek węgla czy mieszanki z argonem, nie tylko osłania jeziorko spawalnicze, ale aktywnie uczestniczy w procesie, stabilizując łuk i zwiększając głębokość przetopu – to odróżnia MAG od spawania MIG (131) z gazami obojętnymi.
• Certyfikat spawacza 135 opiera się na normie PN-EN ISO 9606-1 i precyzyjnie określa nie tylko metodę, ale też pozycje (np. PF – pionowa), typ spoiny (BW czy FW) oraz grupę materiałową (np. FM1 dla stali niestopowej). Bez tego dokumentu legalna praca w przemyśle przy konstrukcjach nośnych jest niemożliwa.
• Uprawnienia są ważne tylko 3 lata. Aby je odnowić, nie zdajesz całego egzaminu od nowa – wystarczy udokumentować ciągłość pracy w danym zakresie, np. poprzez dziennik spawów. To zabezpiecza pracodawcę przed utratą twoich umiejętności.

Co oznacza numer 135 w kontekście spawania?

Numer 135 to międzynarodowy kod spawalniczy, który precyzyjnie określa konkretną metodę łączenia metali. Dla każdego, kto stawia pierwsze kroki w branży lub chce zrozumieć oznaczenia na świadectwie, znajomość tego kodu jest kluczowa. W praktyce, gdy widzisz oznaczenie 135, masz do czynienia z procesem spawania elektrodą topliwą w osłonie gazu aktywnego. To właśnie ta metoda, znana powszechnie jako MAG, jest motorem napędowym współczesnego przemysłu – od hal produkcyjnych po place budowy. Zrozumienie tego oznaczenia to pierwszy krok do świadomego poruszania się w świecie norm i certyfikatów spawalniczych.

Definicja i miejsce w normie ISO 4063

Norma ISO 4063 to taki spawalniczy słownik, który porządkuje wszystkie procesy spawalnicze, nadając im unikalne numery. Kod 135 został przypisany do procesu spawania łukowego elektrodą topliwą w osłonie gazu aktywnego. To nie jest przypadkowy numer. System klasyfikacji jest logiczny – pierwsza cyfra (1) oznacza spawanie łukowe, druga i trzecia precyzują jego rodzaj. Dzięki temu wystarczy rzut oka na certyfikat, by od razu wiedzieć, jaką technikę spawacz opanował. Warto pamiętać, że obok 135 istnieją inne kody, jak 131 dla MIG czy 111 dla elektrody otulonej. Każdy z nich ma swoje unikalne miejsce w tej hierarchii.

Spawanie MAG (Metal Active Gas) jako metoda 135

Spawanie MAG, kryjące się pod kodem 135, polega na topieniu drutu elektrodowego, który jest podawany automatycznie z uchwytu spawalniczego, oraz łączeniu materiałów w osłonie gazu aktywnego. Gaz ten, najczęściej czysty dwutlenek węgla (CO2) lub jego mieszanka z argonem, nie tylko chroni jeziorko spawalnicze przed zanieczyszczeniami z atmosfery, ale też aktywnie uczestniczy w procesie, stabilizując łuk i wpływając na właściwości spoiny. To nie jest zwykła osłona, to aktywny uczestnik procesu. Dlatego właśnie mówimy o gazie aktywnym (Active Gas), co odróżnia tę metodę od MIG (131), gdzie stosuje się gazy obojętne. Metoda 135 jest niezwykle wydajna i uniwersalna, co czyni ją standardem w produkcji.

Jakie są główne cechy spawania metodą MAG 135?

Spawanie MAG 135 to przede wszystkim szybkość i wszechstronność. Proces ten jest półautomatyczny: spawacz prowadzi uchwyt, a drut podawany jest mechanicznie, co znacznie przyspiesza prace. Kluczową cechą jest możliwość spawania w różnych pozycjach – od podolnej (PA) po pionową (PF) czy nad głową (PE). Dodatkowo, metoda ta świetnie radzi sobie z materiałami o zróżnicowanej grubości, od cienkich blach po grube konstrukcje stalowe. Wpływ na ostateczną jakość spoiny ma wiele parametrów, ale to właśnie umiejętność kontrolowania procesu i doboru odpowiednich ustawień odróżnia mistrza od amatora.

Zastosowanie gazu aktywnego i elektrody topliwej

Sercem metody 135 jest para: gaz aktywny i elektroda topliwa. Elektroda, czyli drut spawalniczy, topi się w łuku elektrycznym i staje się materiałem wypełniającym złącze. Równocześnie z dyszy uchwytu wypływa gaz, np. mieszanka argonu z CO2. Dodatek CO2 zwiększa głębokość przetopu i siłę łuku, co jest korzystne przy spawaniu grubszych elementów. Z kolei czysty argon jest używany rzadziej, głównie przy spawaniu stali nierdzewnych. Wybór gazu i drutu to nie jest kwestia przypadku – każda kombinacja daje inne właściwości spoiny, takie jak wytrzymałość, odporność na pękanie czy wygląd lica.

Podstawowe rodzaje przenoszenia metalu (D, G, S, P)

Sposób, w jaki roztopiony metal z drutu przenosi się przez łuk do jeziorka spawalniczego, ma ogromne znaczenie. W metodzie 135 rozróżniamy cztery główne rodzaje przenoszenia, oznaczone literami:

• D – zwarciowe. To najpopularniejszy rodzaj, idealny do cienkich blach i spawania w pozycjach pionowych. Krótkie zwarcia występują kilkadziesiąt razy na sekundę.
• G – kroplowe. Metal przenoszony jest w postaci dużych kropli. Stosowany rzadziej, głównie przy niskich parametrach prądu.
• S – natryskowe. Bardzo drobne krople, które tworzą stabilny łuk. Wymaga dużych prądów i idealnie nadaje się do grubych blach w pozycji podolnej.
• P – pulsujące. Nowoczesna technika, gdzie prąd zmienia się w rytm impulsów. Pozwala kontrolować przenoszenie metalu i uzyskać wysoką jakość spoiny przy różnych grubościach.

Pamiętaj: jeśli zdasz egzamin z łukiem zwarciowym (D), możesz spawać wszystkimi pozostałymi rodzajami. Odwrotna zasada już nie działa.

Jakie uprawnienia daje certyfikat spawacza 135?

Certyfikat spawacza 135 to oficjalny dokument potwierdzający, że jego posiadacz ma kwalifikacje do wykonywania połączeń spawanych metodą MAG. Bez niego nie podejmiesz legalnie pracy w zawodzie w przemyśle, szczególnie przy konstrukcjach stalowych, zbiornikach czy elementach nośnych. Uprawnienia te precyzyjnie określają, co spawacz może robić: jakiego rodzaju spoiny (czołowe, pachwinowe), na jakim materiale (np. stal niestopowa FM1), w jakich pozycjach i przy jakiej grubości materiału. To nie jest ogólne „umiem spawać” – certyfikat to dowód konkretnych umiejętności zweryfikowanych podczas egzaminu.

Znaczenie normy PN-EN ISO 9606-1 dla certyfikatu

Norma PN-EN ISO 9606-1 to podstawa, na której opiera się cały proces egzaminowania spawaczy w Europie i wielu innych krajach dla stali. Znajdziesz ją na początku zapisu każdego świadectwa. To ona definiuje, jak wygląda egzamin, jakie są kryteria oceny spoin i jak prawidłowo oznaczyć uprawnienia. Jeśli na certyfikacie widnieje ta norma, to znak, że dokument jest uznawany na arenie międzynarodowej i honorowany przez większość firm. Stare normy, jak wycofana już PN-EN 287-1, nadal mogą się pojawiać, ale nowsze wydania opierają się właśnie na serii ISO 9606. Dla pracodawcy jest to gwarancja, że spawacz przeszedł rzetelną weryfikację.

Przykładowe oznaczenia na świadectwie spawacza MAG

Świadectwo spawacza to zbiór kodów, które na pierwszy rzut oka mogą wyglądać jak szyfr. Spójrzmy na konkretny przykład: PN-EN ISO 9606-1 135-D P FW FM1 S t10 PF ml. Co to oznacza?

1. PN-EN ISO 9606-1 – egzamin według normy dla stali.
2. 135-D – metoda MAG z przechodzeniem zwarciowym (D).
3. P – złącze egzaminacyjne to blacha (Plate).
4. FW – rodzaj spoiny pachwinowej (Fillet Weld).
5. FM1 – grupa materiałowa (stal niestopowa).
6. S – drut lity (Solid).
7. t10 – grubość blachy 10 mm.
8. PF – pozycja pionowa (z dołu do góry).
9. ml – spawanie wielowarstwowe (multi-layer).

To precyzyjny opis tego, co spawacz potrafi zrobić. Każdy skrót ma znaczenie i pozwala pracodawcy od razu dopasować kwalifikacje do konkretnego zadania.

Dlaczego kurs spawacza 135 jest tak popularny?

Popularność kursu spawacza 135 bierze się z prostej kalkulacji: koszt, czas i popyt na rynku. To najczęściej wybierana ścieżka dla osób wchodzących do branży. Pracodawcy na potęgę poszukują spawaczy MAG, bo jest to metoda niezbędna w produkcji maszyn, konstrukcji stalowych, w przemyśle stoczniowym i motoryzacyjnym. W przeciwieństwie do bardziej wyspecjalizowanych technik, jak TIG, do MAG nie potrzeba długich miesięcy nauki, aby osiągnąć przyzwoity poziom. Szybki kurs, praktyczne umiejętności i od razu można myśleć o zarabianiu pieniędzy. To sprawia, że dla wielu osób jest to naturalny wybór numer jeden.

Uniwersalność i niski koszt metody MAG

Metoda MAG 135 jest uniwersalna, ponieważ sprawdza się zarówno przy cienkich blachach samochodowych, jak i przy spawaniu grubych belek stalowych w budownictwie. Możesz spawać stal niestopową, niskostopową, a przy odpowiednim doborze gazu i drutu – także stal nierdzewną. Koszty? W porównaniu z innymi metodami, sprzęt do MAG jest stosunkowo tani, a materiały eksploatacyjne, jak drut i gaz, nie są drogie. Gaz aktywny, np. dwutlenek węgla, jest jednym z tańszych gazów osłonowych. To sprawia, że zarówno kurs, jak i późniejsze wykonywanie zawodu, nie wymagają astronomicznych nakładów finansowych. Tu liczy się praktyka, nie inwestycja w drogi osprzęt.

Szansa na szybkie zdobycie pracy w przemyśle

Rynek pracy od lat woła o spawaczy. Ukończenie kursu MAG 135 otwiera drzwi do wielu stanowisk. Zaraz po zdobyciu certyfikatu możesz szukać zatrudnienia w fabrykach, na halach produkcyjnych, w firmach wykonujących konstrukcje stalowe czy w serwisach pojazdów. Kurs MAG to najkrótsza droga do uzyskania zawodu z konkretnymi perspektywami zarobkowymi i stabilnością zatrudnienia. Wiele firm oferuje pracę od zaraz po ukończeniu kursu, a brak doświadczenia nie jest przeszkodą – często liczy się chęć do pracy i podstawowe umiejętności zdobyte podczas szkolenia. To idealny moment, by wejść w branżę, która ciągle potrzebuje rąk do pracy.

Jak odczytać oznaczenie egzaminu spawacza 135?

Odczytywanie oznaczeń egzaminu to umiejętność, która odróżnia profesjonalistę od laika. Na świadectwie spawacza, zaraz po numerze normy, pojawia się ciąg liter i cyfr, który wydaje się być zlepkiem przypadkowych symboli. W rzeczywistości to precyzyjny kod opisujący zakres uprawnień. Nauczenie się go to inwestycja w twoją karierę – będziesz mógł samodzielnie sprawdzić, do jakich prac kwalifikuje cię dany certyfikat, i nie dasz się zwieść niejasnym obietnicom. Każdy symbol ma swoje ściśle określone miejsce, które odpowiada za jeden z kluczowych parametrów spawania.

Rozszyfrowanie przykładowego zapisu: PN-EN ISO 9606-1 135-D P BW FM1 S s12 PF ss nb

Weźmy na tapet konkretny przykład: PN-EN ISO 9606-1 135-D P BW FM1 S s12 PF ss nb. To kompletna informacja o uprawnieniach spawacza. Rozkładając to na części pierwsze:

• PN-EN ISO 9606-1 – standard, na podstawie którego przeprowadzono egzamin.
• 135-D – metoda MAG, rodzaj przenoszenia metalu: zwarciowe.
• P – wyrób: blacha.
• BW – spoina czołowa (Butt Weld).
• FM1 – grupa materiałowa: stale niestopowe i drobnoziarniste.
• S – materiał dodatkowy: drut lity.
• s12 – wymiar: grubość blachy 12 mm (s), dla spoiny czołowej.
• PF – pozycja spawania: pionowa z dołu do góry.
• ss – sposób wykonania: spawanie jednostronne.
• nb – spawanie bez podkładki.

Każdy z tych elementów ma wpływ na zakres pracy, do jakiej spawacz jest upoważniony. To mapa jego kompetencji.

Znaczenie skrótów: P, T, BW, FW, FM1, ss, nb, ml

Oto najczęściej spotykane skróty na świadectwach:

• P (Plate) – blacha. Oznacza, że egzamin zdano na elemencie płaskim.
• T (Tube) – rura. Egzamin na elemencie rurowym.
• BW (Butt Weld) – spoina czołowa. Łączenie dwóch elementów w jednej płaszczyźnie.
• FW (Fillet Weld) – spoina pachwinowa. Łączenie elementów pod kątem, np. teownik czy narożnik.
• FM1, FM2, FM3… – grupy materiałowe według normy. FM1 to stale niestopowe, FM2 stale o podwyższonej wytrzymałości, FM3 stale chromowo-molibdenowe, FM5 stale odporne na korozję.
• ss – spawanie jednostronne (single-sided).
• nb – bez podkładki (no backing). Spawanie bez jakiegokolwiek wsparcia od spodu.
• ml – spawanie wielowarstwowe (multi-layer).
• sl – spawanie jednowarstwowe (single-layer).

Znajomością tych skrótów udowodnisz, że nie tylko spawasz, ale też rozumiesz język swojej branży.

Jaki zakres materiałów obejmuje uprawnienie 135?

Uprawnienia spawacza MAG 135 nie są uniwersalne – one precyzyjnie określają, jakie materiały możesz spawać. To bardzo ważne, bo spawanie stali niestopowej różni się od spawania stali nierdzewnej czy stopów miedzi. Certyfikat 135 najczęściej dotyczy stali, a konkretnie tych, które mieszczą się w grupach materiałowych według normy PN CR ISO 15608. Zakres materiału wpisuje się w oznaczenie, a od niego zależy, czy możesz spawać elementy z grubej blachy okrętowej, czy precyzyjne konstrukcje ze stali kwasoodpornej. Zawsze sprawdzaj ten punkt, zanim podejmiesz się nowego zlecenia.

Grupy materiałowe według PN CR ISO 15608 dla stali

Norma PN CR ISO 15608 dzieli stale na grupy i podgrupy. Dla uprawnień 135 najważniejsze są grupy od 1 do 11. Oto uproszczony podział:

• Grupa 1 – stale niestopowe i drobnoziarniste o granicy plastyczności do 460 N/mm2. To najczęstszy materiał w przemyśle.
• Grupa 2 – stale drobnoziarniste obrabiane termomechanicznie.
• Grupa 3 – stale ulepszane cieplnie.
• Grupa 4-6 – stale chromowo-molibdenowe (do pracy w podwyższonych temperaturach).
• Grupa 7 – stale ferrytyczne i martenzytyczne nierdzewne.
• Grupa 8 – stale austenityczne nierdzewne (np. 304, 316).
• Grupa 9 – stale niklowe.
• Grupa 10 – stale duplex (austenityczno-ferrytyczne).

Jeśli na certyfikacie widnieje np. FM1, to uprawnia cię to do spawania stali z grupy 1 i podgrup 1.1, 1.2, 1.3, 1.4. Jeśli masz uprawnienia na FM3, to obejmują one także stale z grupy 1 i 2.

Ograniczenia dotyczące spoiw i dodatków spawalniczych

Nie wystarczy mieć uprawnienia na daną grupę materiałową – certyfikat precyzuje też, jakim spoiwem możesz spawać. Na przykład, jeśli egzamin zdawałeś z drutem litym (symbol S), to uprawnia cię to do używania drutów litych oraz drutów proszkowych z rdzeniem metalicznym (M). Natomiast jeśli zdawałeś z drutem proszkowym rdzeniem topnikowym (symbol B, R, P, V, W, Y, Z), możesz spawać tylko tymi typami spoiw. Zasada jest prosta: zakres kwalifikacji dla spoiwa jest węższy niż dla materiału rodzimego. To oznacza, że musisz dobrać odpowiedni drut do zadania, co gwarantuje bezpieczeństwo i jakość złącza. Pracodawcy często zwracają na to uwagę, bo nieprawidłowy dobór spoiwa może obniżyć parametry wytrzymałościowe spoiny.

Jak wygląda proces szkolenia i egzamin na spawacza 135?

Droga do tytułu spawacza 135 jest ściśle określona i składa się z etapów: kursu, przygotowania do egzaminu oraz samego egzaminu. Instruktorzy, którzy mają doświadczenie praktyczne i uprawnienia pedagogiczne, prowadzą cię przez teorię i praktykę. Zajęcia teoretyczne obejmują podstawy metalurgii, parametry spawania, BHP oraz czytanie WPS-ów. Najważniejsza jest jednak praktyka – to tutaj, pod okiem instruktora, uczysz się prowadzenia uchwytu, opanowujesz różne pozycje i rodzaje spoin. Celem jest nie tylko zdanie egzaminu, ale nabycie umiejętności, które pozwolą ci pracować samodzielnie i efektywnie.

Podstawowy i ponadpodstawowy poziom kursu MAG

Kurs MAG 135 jest podzielony na poziomy, które stopniowo podnoszą twoje kompetencje.

• Poziom podstawowy – skupia się na spawaniu spoin pachwinowych na blachach (oznaczenie 135 P FW). Uczysz się podstawowych technik, prowadzenia jeziorka i uzyskiwania poprawnej jakości lica spoiny. To fundament, który przygotowuje do bardziej złożonych zadań.
• Poziom ponadpodstawowy (etap 1) – przejście do spawania spoin czołowych na blachach (135 P BW). Tu pojawia się większe wyzwanie, bo musisz opanować pełny przetop i uzyskać odpowiednie wzmocnienie od spodu.
• Poziom ponadpodstawowy (etap 2) – spawanie spoin czołowych na rurach (135 T BW). To już zaawansowany etap, wymagający umiejętności spawania w różnych pozycjach rury, np. obrotowej PA czy stałej PF.

Każdy z tych etapów kończy się osobnym egzaminem, który daje ci konkretne uprawnienia.

Wydawanie certyfikatu i jego ważność (3 lata)

Po zdaniu egzaminu praktycznego i teoretycznego otrzymujesz certyfikat spawacza zgodny z normą PN-EN ISO 9606-1 oraz książeczkę spawacza. Dokument jest wydawany przez uprawnioną jednostkę, np. certyfikującą TÜV SÜD lub Główny Instytut Górnictwa. Certyfikat ma ważność 3 lata. Po tym czasie musisz go odnowić. Odnowienie nie wymaga powtarzania całego egzaminu – wystarczy przedstawić potwierdzenie, że w okresie ważności stale wykonywałeś pracę w danym zakresie (np. dziennik spawów). To pokazuje ciągłość twoich kwalifikacji i daje pewność pracodawcom, że twoje umiejętności nie rdzewieją. Pamiętaj, że bez odnowienia uprawnienia tracą ważność i musisz ponownie przystąpić do egzaminu.

Wnioski

Kod 135 to nie jest przypadkowy numer, tylko konkretny, międzynarodowy język, który w branży spawalniczej oznacza precyzyjnie wszystko to, co powinieneś wiedzieć o danym procesie. Jeśli myślisz o wejściu do zawodu, to jest twoja brama nr 1. Znajomość tego oznaczenia oraz szczegółów na certyfikacie to absolutna podstawa, która odróżnia profesjonalistę od amatora. Nie daj się zwieść myśleniu, że uprawnienia są uniwersalne – one są precyzyjne, a każdy skrót na świadectwie, od rodzaju materiału (np. FM1) po typ spoiny (FW czy BW), określa twój zakres kompetencji. Pracodawcy nie szukają kogoś, kto „umie spawać”, tylko kogoś, kto może udowodnić konkretne umiejętności, a to robi właśnie certyfikat z oznaczeniem metody 135.

Co więcej, kluczowa jest świadomość, że sama metoda to nie wszystko. Musisz rozumieć, co oznaczają litery przy procesie, jak D dla przenoszenia zwarciowego, i że zdając egzamin z łukiem zwarciowym, zyskujesz prawo do szerszego zakresu (G, S, P). To niezwykle ważna przewaga i praktyczna wiedza. Pamiętaj też o cyklu życia uprawnień – certyfikat obowiązuje tylko trzy lata. Jeśli go nie odnowisz, stracisz wszystko i będziesz musiał zdawać od nowa, co jest stratą czasu i pieniędzy. Dlatego regularne potwierdzanie stażu pracy w książeczce spawacza to nawyk, który musisz wyrobić od samego początku.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy mając uprawnienia 135 (MAG) mogę spawać metodą 131 (MIG)?
Niestety, nie. To dwa różne procesy według normy ISO 4063, choć sprzęt wygląda podobnie. Różnica leży w gazie: 135 używa gazu aktywnego (CO2 lub mieszanki), a 131 gazu obojętnego (argon, hel). Twój certyfikat uprawnia cię tylko do metody 135. Jeśli potrzebujesz umieć spawać MIG, musisz zdać osobny egzamin.

2. Co się stanie, jeśli mój certyfikat 135 straci ważność? Czy mogę go odnowić bez egzaminu?
Jeśli upłynął termin ważności (3 lata od daty egzaminu), a nie masz udokumentowanego ciągłego stażu pracy w dzienniku spawów, musisz przystąpić do pełnego egzaminu praktycznego od nowa. Nie ma możliwości „przedłużenia” po terminie. Jeśli jednak odnowisz go przed upływem 3 lat, wystarczy okazać dokumenty potwierdzające, że pracowałeś jako spawacz MAG przez ten czas.

3. Na jakich materiałach mogę spawać, jeśli mam oznaczenie FM1 na certyfikacie 135?
Oznaczenie FM1 (zgodnie z normą ISO 15608) uprawnia cię do spawania stali niestopowych i drobnoziarnistych o granicy plastyczności do 460 N/mm². To standardowe stale konstrukcyjne, jak S235, S355. Nie możesz spawać stali nierdzewnej (grupa 8) ani stali żarowytrzymałych (grupa 4-6), chyba że zdasz egzamin na wyższą grupę materiałową.

4. Czy na kursie 135 nauczę się spawać rury, czy tylko blachy?
To zależy od poziomu kursu. Podstawowy kurs (oznaczenie P FW lub P BW) opiera się wyłącznie na blachach. Jeśli chcesz spawać rury (oznaczenie T), musisz ukończyć ponadpodstawowy etap 2, który jest dedykowany spawaniu rur w różnych pozycjach. Twój certyfikat będzie miał wtedy oznaczenie 135 T BW. Samo zdanie egzaminu na blachach nie daje prawa do spawania rur.

5. Czy mogę spawać drutem proszkowym, jeśli egzamin zdawałem drutem litym (S)?
Tak, ale tylko z rdzeniem metalicznym (oznaczenie M). Jeśli na certyfikacie masz symbol S (drut lity), uprawnia cię to do używania drutów litych oraz drutów proszkowych metalicznych. Nie możesz natomiast używać drutów proszkowych z rdzeniem topnikowym (np. rutylowym, zasadowym oznaczanym jako B, R, P, V). Do tych spoiw potrzebny jest osobny egzamin.